Ładne zdjęcia gwiezdnego krajobrazu nie wymagają drogiego sprzętu i akcesoriów. Podstawowa lustrzanka cyfrowa, statyw i dwa obiektywy, szeroki i tele, wykonają świetną robotę i uzyskamy bardzo dobre zdjęcia nocnego nieba. Ponieważ nocne niebo jest (idealnie) ciemne, będziemy potrzebować wydłużonego czasu ekspozycji do 30 sekund i wysokich ustawień czułości, w zależności od jakości nieba i typu obiektywu, którego używamy. Chociaż czujniki aparatu różnią się specyfikacjami, poniższe wyjaśnienia w dużej mierze odnoszą się do wszystkich Aparaty DSLR.
Posiadam Nikona D5300 więc na jego podstawie opiszę jak powinna być ustawiona konfiguracja do wykonania nocnych zdjęć, ale wszystkie inne lustrzanki ustawienia mają zbliżone, więc mam nadzieję będzie to uniwersalny przewodnik po ustawieniach DSLR.
Nikon D5300 to poręczna, lekka i podstawowa lustrzanka cyfrowa zawierająca APS-C o wymiarach 23,5 x 15,6 mm (6000 x 4000 pikseli, wielkość piksela 3,92 mikrona, współczynnik przycięcia 1,5x) Czujnik CMOS Sony. Nikon nazywa go formatem DX, podczas gdy jego większy czujnik formatu FX mierzy 36 x 24 mm, czyli prawie tyle samo, co film 35 mm (pełna klatka). Dzięki możliwości wyboru czasów ekspozycji do 30 sekund w trybie ręcznym, dla mnie, D5300 jest idealny do rejestrowania panoram nieba i konstelacji w połączeniu z jasnym (szybkim) obiektywem.
Pilot – wężyk spustowy
Firma Nikon udostępnia aplikację “Wireless Mobile Utility”, która łączy się z aparatem D5300 za pośrednictwem sieci Wi-Fi w celu zdalnego przeglądania i robienia zdjęć, co działa również bezbłędnie w trybie “bulb”. Zaprojektowany również do użytku w trybie “bulb”, programowalny zdalny wężyk z timerem, który jest częściowo przydatny, gdy potrzebne są czasy ekspozycji powyżej 30 sekund. W przypadku zdalnego sterowania za pomocą komputera stacjonarnego “digiCamControl” jest również dobrym wyborem.
Ponieważ Ziemia obraca się, musimy skompensować rozmycie ruchu, stosując czasy ekspozycji tak krótkie, jak to możliwe przy wysokiej czułości ISO. Im wyższa czułość ISO (i dłuższa ekspozycja), tym więcej obrazu Szum (sygnał termiczny) generowany jest szczególnie w temperaturach wysokich – letnich. Jednak czujnik D5300 charakteryzuje się niskim poziomem szumów dodatkowo wspierane przez wybieralne wewnętrznie przetworzone funkcje redukcji hałasu w celu kompensacji zarówno wydłużone czasy ekspozycji, jak i wysokie wartości ISO. Czasy ekspozycji muszą być tak dobrane, aby uniknąć zauważalnych śladów gwiazd.
ISO i ekspozycja
Wymagane wartości ISO zależą od czasu ekspozycji i jakości nieba, przy czym pożądane wyniki najlepiej uzyskać za pomocą testów. Nie należy przekraczać ISO6400 (ISO800 @fn <= 1,4, ISO1600 @fn <= 2,0, ISO2000 @fn <= 2,8, w przeciwnym razie ISO3200 lub 6400). Dopuszczalne czasy ekspozycji do śladu gwiazd zależą od ogniskowej obiektywu, wielkości matrycy i deklinacji obiektu. Obiekty na równiku niebieskim lub w jego pobliżu (deklinacja = 0°) rysują najdłuższe szlaki.
Praca lustra i wstrząs migawki
Pomimo zastosowania samowyzwalacza obraz może się rozmyć w wyniku drgań spowodowanych wstrząsem migawki i odwracającym się lustrem wewnątrz aparatu. Wibracje trwają około sekundy i powiększają się przy wysokiej czułości ISO i długiej ogniskowej. Aby utrzymać lustro w górze, ustaw aparat w tryb podglądu na żywo (Lv) i/lub ustaw opcję “Exposure Delay Mode” (Tryb opóźnienia ekspozycji) w sekcji Ustawienia niestandardowe. Amortyzator migawki można również zrekompensować za pomocą solidnego statywu i słynnego czarnego kartonu trzymanego przed obiektywem.
Pole widzenia
Szerokość kątowa (pole widzenia) obrazu jest funkcją wielkości chipa i ogniskowej i może być obliczona jako:
FOV = 2 * Atan(X / (2 * FL)) * 57,3 [°] – gdzie X = poziomy rozmiar chipa, a FL ogniskowa, obie w mm.
Szerokość czujnika w przykładowym Nikonie D5300 wynosi 23,5 mm. Po dołączeniu obiektywu 135 mm otrzymujemy pole widzenia 10 °, podczas gdy obiektyw 28 mm daje 45 °, obiektyw 14 mm 80 ° i tak dalej.
Jakość obrazu
Ponieważ mamy do czynienia z szumem, obrazy powinny być dostępne w najlepszej jakości dla wydajnego przetwarzania końcowego. JPEG jest formatem kompresji stratnej, podczas gdy RAW jest bezstratny i oferuje najwyższy zakres dynamiki, ponieważ zawiera oryginalne (surowe) informacje z czujnika, które mogą być kluczowe podczas próby uchwycenia słabych szczegółów. Format RAW można otworzyć bez problemu w systemie Windows10 i wyższym oraz w MacOS lub za pomocą dołączonego oprogramowania do konkretnego aparatu. Dołączone oprogramowanie lub pobrane ze strony producenta naszej lustrzanki, wyposażone w podstawowe funkcje przetwarzania obrazu
Zalecane ustawienia aparatu
- Przełącz aparat w tryb ręczny, w tym ustawianie ostrości
- Wybierz jakość zdjęcia NEF (RAW) + JPEG fine
- Ustawianie nagrywania w formacie NEF (RAW) na 14-bitowy
- Włącz tryb opóźnienia ekspozycji
- Ustaw co najmniej 5-sekundowy samowyzwalacz
- Wybierz czas ekspozycji i ISO
- Ustaw balans bieli na światło dzienne lub automatyczny
- Wyostrzanie w aparacie przy wysokiej czułości ISO
- Redukcja czerwonych oczu ma być wyłączona
- Ustaw największy otwór przysłony obiektywu (najszerszy otwarty)
- Wybierz sRGB jako przestrzeń kolorów
- Włącz redukcję szumów (dla pojedynczych zdjęć)
- Przełącz na podgląd aktywny (Lv) i ustaw ostrość na nieskończoność
- Wyłącz przeglądanie obrazów
- Wyłączanie sygnałów dźwiękowych
- Wyłącznie lampy błyskowej
Dla aparatów Nikon:
- Nikon Picture Control – ustawienie Standardowe
- Nikon Active-D Light – wyłączone (turn off)
- Wybierz jakość zdjęcia NEF (RAW) + JPEG fine
Dla aparatów Canon:
- Canon Picture Style – ustawienie Standardowe
- Canon Auto Light Optimizer – wyłączone (turn off)
- Wybierz jakość zdjęcia RAW + JPEG fine
Oczywiście w trakcie testów często okazuje się, że część parametrów może okazać się niewłaściwa dla danego zdjęcia czy obiektu, ale podaję tutaj te “uniwersalne”. Często zmiana przesłany czy ISO jest konieczna dla jaśniejszych obiektów.
Zachęcam do samodzielnych testów i eksperymentów oraz szczególnie do obserwacji i fotografii nocnego nieba. Nie zawsze musimy mieć super-drogi i “wypasiony” sprzęt aby uzyskać satysfakcjonujące nas obrazy. W szczególności, że posiadanie lustrzanki jest nie tylko dobrą opcją do astrofotografii ale i do codziennych zdjęć rodzinnych czy przyrody.
